De Stichting Boch Keramis
brengt de tentoonstelling

Werk van Charles Catteau dat geïnspireerd is door het dierenrijk
en een keuze uit originele werken van de Engelse kunstenaar Quentin Blake

met de medewerking van de Koning Boudewijnstichting

van 10 oktober 2003 tot 28 maart 2004

Een buitengewone tuin...

Toen de Stichting Boch Keramis het plan opvatte een tentoonstelling te wijden aan het werk van de grote Art Déco-kunstenaar Charles Catteau, leek het haar goed tegelijk ook de beroemde Engelse illustrator Quentin Blake uit te nodigen. Een keuze uit de originele tekeningen en schilderijen van deze internationaal befaamde kunstenaar, speelt met humor in op het indrukwekkende talent van Charles Catteau.
Samen vormen de werken in gres en faience van Charles Catteau en het lichtere oeuvre van Quentin Blake een buitengewone tuin, waarin alle dieren van de schepping opgewekt buitelen en rondvliegen.

Een buitengewone tuin te La Louvière

Werk van Charles Catteau dat geïnspireerd is door het dierenrijk
en een keuze uit originele werken van de Engelse kunstenaar Quentin Blake

Het talent van Charles Catteau (1880-1966), een meester van de Art Déco

In 1906 komt Charles Catteau naar La Louvière om er in de faiencefabriek van de Gebroeders Boch te werken. Hij was in 1880 geboren te Douai en kreeg een degelijke artistieke en ambachtelijke opleiding. In 1902 was hij afgestudeerd aan de Nationale Keramiekschool van Sèvres en ging eerst werken in de Nationale Porseleinfabriek in dezelfde plaats, waar hij het oeuvre van de beroemde keramist en vernieuwer Théodore Deck leerde kennen, alsook de revolutionaire ideeën van Auguste Delaherche en Ernest Chaplet.
Alexandre Sandier, de artistiek directeur van de fabriek, heeft een uitgesproken voorkeur voor eenvoudige, door de natuur geïnspireerde vormen, zoals in de Jugendstil. Hij werkt procédés met gevlamd glazuur en kristallisatie uit, en verruimt het kleurenpalet met schitterender tinten, wat de jonge Catteau de gelegenheid biedt om op zijn beurt de mogelijkheden van fijn aardewerk te verkennen en siervoorwerpen te ontwerpen die de voorbode vormen van zijn productie te La Louvière. Zo zijn de eerste tekeningen van Charles Catteau gebaseerd op natuurwaarneming en vallen ze op door hun zuivere lijnen en hun aandacht voor details.
In 1904 treedt Catteau in dienst van de Koninklijke Beierse Porseleinfabriek van Nymphenburg, in Beieren. Hij verlaat dat bedrijf in 1906 en ondanks zijn kort verblijf in Duitsland is het daar dat Catteau echt door de Art Nouveau en de Jugenstil wordt beïnvloed. Tijdens die periode werkt hij ook voor de N.V. Keramiekproducten van Rambervillers (in de Vogezen), waarvoor hij enkele zeer mooie stukken maakt in gres dat bedekt is met gevlamd en gemetalliseerd email.

Bij de Gebroeders Boch maakt Charles Catteau een bliksemloopbaan. Hij werd aangeworven als tekenaar (decorontwerper en ?schilder), maar krijgt in 1907 reeds de leiding van de afdeling Decoratie en Fantasiewerkplaatsen. In La Louvière strekken zijn activiteiten zich al vlug buiten de fabriek uit. In hetzelfde jaar 1907 wordt hij immers aangesteld als titularis van de cursus decoratieve schilderkunst aan de Technische School van La Louvière, die later deel zou uitmaken van het Provinciaal Hoger Technisch Instituut, een filiaal van de Henegouwse Arbeidsuniversiteit. Tot 1946 zal hij daar tientallen keramisten, glasblazers en decorateurs van eerste rang opleiden.
In 1908, is Catteau ook lid van de Henegouwse kring van "De Kunstvrienden", die door Anna Boch was opgericht om jonge kunstenaars aan te moedigen. Tot 1921 blijft hij voorzitter van die kring.

Hoewel Charles Catteau met de Art Nouveau kennismaakt vóór hij bij de Gebroeders Boch komt, moet men toegeven dat zijn eerste producties te La Louvière heel traditioneel blijven.
Het is pas na de Eerste Wereldoorlog dat hij vormen, versiering en glazuur gaat veranderen. Aan fauna en flora ontleent hij originele taferelen, terwijl de schitterende emailsoorten die door de grote Franse Art Nouveau-keramisten worden gebruikt, hem aanzetten tot nieuwe gedurfde werken.
Beetje bij beetje opteert de kunstenaar voor een meetkundige stijl en door het kubisme geïnspireerde vormen, die men over het algemeen Art Déco-stijl noemt.

De Internationale Tentoonstelling voor Moderne Sier? en Industriële Kunsten, die in 1925 plaatsvindt te Parijs, is zowel voor de fabriek in La Louvière als voor Charles Catteau van doorslaggevend belang.
Vanaf 1922, worden de producties van Catteau voorgesteld op het Parijse herfstsalon en maken veel tijdschriften gewag van zijn talent. De afdeling Sierkunsten van de Galeries Lafayette bestelt zijn vazen om ze te Parijs te verkopen en hetzelfde doen Le Bon Marche en Le Printemps, grootwarenhuizen die toen veel succes hadden. In 1925 viert Catteau triomfen te Parijs, waar hij de enige Belgische keramist is, die vermeldt wordt in het officiële verslag van de Internationale Tentoonstelling voor Moderne Sier? en Industriële Kunsten.

Vanaf 1927 ontwerpt Charles Catteau ook werk voor de Glasfabrieken Scailmont, te Manage. De meeste van die verwezenlijking vertonen gelijkenis met degene die hij voor de Gebroeders Boch maakt, ook al gaat het hoofdzakelijk om gezandstraald en van hol geëtste versieringen voorzien glas.

Tijdens de Wereldtentoonstelling van Luik, in 1930, heeft de fabriek van de Gebroeders Boch in het keramiekpaviljoen een stand waar de scheppingen van Charles Catteau geweldig succes blijven hebben. In die tijd worden de door de fabriek uit La Louvière gemakte siervoorwerpen zeer op prijs gesteld door het Belgisch en internationaal publiek. Maar bij Boch ruimen de meetkundige ontwerpen, net zoals elders, geleidelijk plaats voor naturalistischere en klassiekere decors. Vanaf 1935 begint Catteau trager te produceren. Wanneer hij in 1946 de fabriek in La Louvière verlaat, wordt hij daar opgevolgd door Raymond-Henri Chevallier.

"Heel de productie is van dezelfde hoogwaardige stijl, met dezelfde visuele codes voor klassieke, kubistische, avant-gardistische en traditionele motieven"

Uittreksel uit de Catalogus van de Catteau-verzameling van de Koning Boudewijnstichting,
Schenking van Claire De Pauw en Marcel Stal, 2001, pag. 112

Een van de troeven van Charles Catteau schuilde in het feit dat hij zijn artistiek talent kon toepassen op een brede industriële productie.
De hoge eisen die hij aan de kwaliteit stelde en die vooral tot uiting komen in zijn fijn gres, getuigen van het werk van een meester die unieke stukken wilde maken. Zoals men echter kan opmaken uit de archieven van die tijd, is de industriële omvang van zijn productie, die voortdurend werd gevoed door nieuwe inspiratie en verbeelding, uitzonderlijk. Zijn vermogen om verschillende versies van eenzelfde thema te maken en zijn volmaakte beheersing van de technieken hebben zeker bijgedragen tot zijn succes, dat mettertijd slechts groter werd.

In zijn dierentaferelen wordt de stilistische evolutie van Charles Catteau gekenmerkt door een steeds meetkundiger uitbeelding die typisch is voor de Art Déco.
De dieren die hij tijdens zijn eerste productieperiode te La Louvière koos, staan symbool voor snelheid en dynamisme, waarden die tijdens het interbellum de hemel werden ingeprezen. Over het algemeen behandelt de keramist de dieren soepel en onderstreept hij de lichaamsvolumes met verschillende kleuren, die hij kiest uit een dikwijls door blauw overheerst palet. Sommige dieren, zoals eekhoorns, worden uitgebeeld in friezen in geometrische stijl en in afwisselende houdingen die beweging suggereren.
De dierentaferelen van Catteau worden geleidelijk meetkundiger en gestileerder, maar blijven het publiek bekoren door het uitzonderlijk vermogen van de kunstenaar om dieren in verschillende houdingen uit te beelden.

De fantasie van Quentin Blake, een internationaal befaamde illustrator

"Vooruit, vogels!" is de naam van een reeks tekeningen van Quentin Blake uit het begin van zijn samenwerking met de Stichting Boch Keramis.
Quentin Blake werd in 1932 in Engeland geboren en publiceerde zijn eerste tekening op 16-jarige leeftijd, nog vóór hij letterkunde ging studeren aan de Universiteit van Cambridge. Later studeert hij tekenen en werkt tegelijk voor de pers als illustrator en karikaturist.
In 1960 publiceert Blake, samen met John Yeoman, zijn eerste kinderboek. Er volgen nog veel andere uitgaven, waarvan Uitgeverij Gallimard vanaf de jaren '80 verscheidene titels in een Franse versie uitbrengt.
In 1978 begint hij samen te werken met de beroemde schrijver Roald Dahl, wiens voornaamste illustrator hij wordt. Samen zullen ze vermaarde personages het daglicht doen zien en die zullen worden aangevuld door andere die direct aan de verbeelding van Quentin Blake ontsproten, zoals Mrs. Tredegar, Daisy Artichoke, Professor Dupont en vele andere.

Dertien jaar lang geeft hij vervolgens les in illustratie aan het beroemde Royal College of Arts, dat hij een tiental jaar zal leiden, vóór hij zich helemaal aan zijn werk wijdt.

Quentin Blake heeft meer dan tweehonderd boeken geschreven en geïllustreerd en werd aldus internationaal een van de meest emblematische illustratoren. Voor heel zijn oeuvre werd hij vereremerkt met de medaille van het British Empire en in 1999 werd hij de eerste ambassadeur voor kinderboeken. Hij is een enthousiast promotor van kinderliteratuur door middel van tentoonstellingen, voordrachten en publicaties waarvan de kwaliteit en het succes algemeen erkend zijn.

De tentoonstelling Een buitengewone tuin te La Louvière
is een gelegenheid om de door de Stichting Boch Keramis opnieuw uitgegeven vazen van Charles Catteau te tonen, alsmede de originele creaties die Quentin Blake voor de gelegenheid in faience maakte

Naar aanleiding van deze tentoonstelling brengt de Stichting Boch Keramis opnieuw verscheidene vazen uit, die Charles Catteau tussen 1920 en 1935 maakte. Die in monochrome (wit, zwart en grijs) faience gemaakte vazen zijn een getrouwe weergave van de modellen die werden ontworpen door de grootmeester van de Art Déco.

De Stichting Boch Keramis heeft Quentin Blake ook gevraagd op de modellen in faience een originele versiering aan te brengen, die hoofdzakelijk voor kinderen is bestemd. Die reeks werd "Vooruit, vogels!" gedoopt en is te koop vanaf de opening van de tentoonstelling.

Naar aanleiding van de tentoonstelling worden die producten verkocht onder het label Boch Keramis Editions La Louvière, zowel in de Royal Boch-fabriek als in verscheidene andere verkooppunten.

Voor meer informatie over Boch Keramis Editions La Louvière, kunt u contact opnemen met

Diane Hennebert
of
Barbara Szternfeld
Tel.: 02/534.60.85 of 0475/21.16.61
Fax: 02/537.43.24
Email : hennebert@skynet.be

De tentoonstelling Een buitengewone tuin te La Louvière
werd gecoördineerd door
Diane Hennebert
met de medewerking van Marie Noble

Ze kwam tot stand dankzij de kostbare medewerking van
Quentin Blake en de Koning Boudewijnstichting,

en met de hulp van
de Royal Boch-fabriek,
de Stad La Louvière,
de Provincie Henegouwen,
de vzw Atomium,
de Franse Gemeenschap van België,
La Médiane cv.

DE ROYAL BOCH-FABRIEK EN DE STICHTING VZW

Sedert meer dan 160 jaar staat de Royal Boch-fabriek voor hoogwaardige knowhow. De internationale faam van deze Belgische faiencefabriek uit La Louvière is de vrucht van een groot avontuur dat sedert de XIXe eeuw bestaat uit een combinatie van uitzonderlijke creaties en prestigieuze namen, zoals die van Charles Catteau.

De Stichting Boch Keramis vzw wil op de eerste plaats het artistieke erfgoed van de faiencefabriek veiligstellen en te La Louvière een faiencemuseum oprichten in een oud deel van de fabriek, dat weldra een beschermd monument zal zijn. Sedert het jaar 2002 organiseert de Stichting Boch Keramis tentoonstellingen die in de fabriek zelf een voorsmaakje geven van de activiteiten van het in voorbereiding zijnde museum. Ze verzorgt ook artistieke uitgaven waarvoor ze put uit de prachtige erfenis van oude vormen en modellen van de hand van de beroemdste meesters van de fabriek en waarbij ze hedendaagse kunstenaars de kans biedt hun talent aan bod te laten komen op bestaande of voor de gelegenheid gecreëerde vormen.
Deze hoogwaardige uitgaven, die verspreid worden onder het label van Boch Keramis, worden geproduceerd tijdens prestigieuze evenementen of voor uitgaven op initiatief van de Stichting Boch Keramis.

PRAKTISCHE INFORMATIE

De tentoonstelling Een buitengewone tuin te La Louvière gaat door van 10 oktober 2003 tot 28 maart 2004 en is alle dagen, behalve maandag, open van 10 tot 17 uur.

Voor rondleidingen kan men boeken op het telefoonnummer 064/22.70.71

De toegang is gratis.

Musée de la Faïence de la manufacture Royal Boch
Boulevard des Droits de l'Homme 19
7100 La Louvière

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met

Frédéric de Mevius, Voorzitter van de Stichting Boch Keramis
Tel.: 02/646.20.36
Fax: 02/646.30.36
Email: frederic@demevius.be

Diane Hennebert, Tentoonstellingscommissaris
Tel.: 02/534.60.85 of 0475/21.16.61
Fax: 02/537.43
Email : hennebert@skynet.be